Στην ιστοσελίδα του Κέντρου Μελετών μπορείς να βρείς πληροφορίες για την ζωή του Τάσσου Παπαδόπουλου, για το αρχείο την δράση και τις εκδόσεις μας.
Φέτος, 51 χρόνια μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, δημοσιεύουμε το σύνολο των εγγράφων που είχαν παρουσιαστεί πέρσι στο πλαίσιο της ενότητας μας «Έγγραφο του Μήνα», η οποία ήταν αφιερωμένη αποκλειστικά στο έτος 1974, με αφορμή την επέτειο των 50 χρόνων από τα γεγονότα. Κάθε έγγραφο συνοδεύεται από έναν σύντομο σχολιασμό, ώστε να προσφέρεται ένα πλαίσιο κατανόησης. Μέσα από τη μελέτη τους, αναδεικνύονται οι βαθιές και πολύπλευρες πληγές που άφησε η εισβολή στην κυπριακή κοινωνία, πολιτικές, οικονομικές, κοινωνικές και ανθρωπιστικές. Ένα τόσο βίαιο γεγονός, όπως μια στρατιωτική εισβολή, δεν μπορεί παρά να σημαδέψει ανεξίτηλα την ιστορία και τη συλλογική μνήμη ενός λαού. Και είναι τέτοιες μέρες, που οι μνήμες ζωντανεύουν ξανά, όχι μόνο για να θυμίσουν, αλλά και για να ενισχύσουν την διεκδίκηση για δικαίωση που, μισό αιώνα μετά, ακόμη αναζητείται.
Για τον πρώτο μήνα του χρόνου επιλέξαμε την πρώτη σελίδα από τα Πρακτικά της πρώτης συνάντησης της Υποεπιτροπής για τα Ανθρωπιστικά θέματα στο Λήδρα Πάλλας στις 20 Ιανουαρίου 1975. Η Επιτροπή αυτή δρούσε παράλληλα με τις συνομιλίες για το Κυπριακό των Κληρίδη – Ντενκτάς, και βασική της εντολή ήταν η εξέταση και η κατά το δυνατόν επίλυση ανθρωπιστικών ζητημάτων που προέκυψαν από την τουρκική εισβολή του 1974. Η Ελληνοκυπριακή πλευρά εκπροσωπήθηκε στην Επιτροπή από τους Τάσσο Παπαδόπουλο (αρχηγό της αντιπροσωπείας), Λέανδρο Ζαχαριάδη, Ανδρέα Ματσουκάρη και τον Οικονόμο Χριστόφορο, πρόεδρο της Επιτροπής των συγγενών των αγνοουμένων.
Για τον μήνα Φεβρουάριο στην ενότητα μας «Έγγραφο του Μήνα» επιλέγουμε την πρώτη σελίδα των Πρακτικών συνάντησης στο State Department στις 24 Φεβρουαρίου 1975 κυπριακής αντιπροσωπείας υπό τον πρόεδρο της Βουλής των Αντιπροσώπων Γλαύκο Κληρίδη και τον υπουργό Εξωτερικών Γιαννάκη Χριστοφίδη. Από αμερικανικής πλευράς παρίστανται οι Henry Kissinger, Joseph Sisco και άλλοι.
Για τον μήνα Μάρτιο στην ενότητα μας «Έγγραφο του Μήνα» επιλέγουμε μια επιστολή του προέδρου της ΠΟΕΔ, Ανδρέα Ελευθεριάδη, και του γενικού γραμματέα της οργάνωσης, Θεοχάρη Αριστοδήμου, προς τον πρόεδρο των Τουρκοκυπρίων δασκάλων. Ζητείται η συνδρομή των Τουρκοκυπρίων δασκάλων στην αναζήτηση πληροφοριών για τέσσερις αγνοούμενους δάσκαλους – μέλη της ΠΟΕΔ, τους Παναγιώτη Λάμπρου, από τον Λυθροδόντα, Παντελή Κωνσταντίνου, από την Άσσια, Παντελή Νικηφόρο από την Αλάμπρα και Ανδρέα Κυπριανού από την Αγλαντζιά.
Για τον Απρίλιο στην ενότητα μας «Έγγραφο του Μήνα» δημοσιεύουμε επιστολή του Τάσσου Παπαδόπουλου μέσω της οποίας απαντά σε κάτοικο της περιοχής Άγιου Δομετίου που διαμαρτύρεται για την συνεχόμενη πρόκληση οχλαγωγίας από τα στρατιωτικά φυλάκια των Τούρκων στην περιοχή.
Για τον μήνα Μάιο στην ενότητα μας «Έγγραφο του Μήνα» δημοσιεύουμε αλληλογραφία μεταξύ του ζωγράφου Στας Παράσκου και του Τάσσου Παπαδόπουλου το Μάιο του 1976 με θέμα την καταστροφή της κυπριακής πολιτιστικής κληρονομίας στα κατεχόμενα. Συγκεκριμένα ο Στας Παράσκος επικοινωνεί με τον Τάσσο Παπαδόπουλο σχετικά με τη διάσωση πινάκων του Κύπριου ζωγράφου Γεώργιου Πολυβίου Γεωργίου που έμειναν στην γενέτειρα του, το Βαρώσι μετά την εισβολή του 1974. Μάλιστα ο Παράσκος επιχειρηματολογεί υπέρ της διάσωσης των πινάκων λέγοντας πως είναι έργα για τα οποία Κύπριοι, Τούρκοι και Έλληνες πρέπει να περηφανεύονται.
Ο Υπουργός Συγκοινωνιών και Έργων Γεώργιος Τομπάζος με επιστολή του προς τον Τάσσο Παπαδόπουλο ως διαπραγματευτή της ελληνοκυπριακής πλευράς στις συνομιλίες για το Κυπριακό, τον Ιούνιο του 1976, του ζητά να ενημερώσει την τουρκοκυπριακή πλευρά πως η κυπριακή κυβέρνηση αποφάσισε να μην πληρώνει πάνω από 150 λίρες το μήνα, για τον τηλεφωνικό λογαριασμό του Ραούφ Ντενκτάς, ο οποίος είχε αποδειχθεί ότι παρουσίαζε υπέρογκες αυξήσεις
Για τον μήνα Ιούλιο, στην ενότητά μας «Έγγραφο του Μήνα», δημοσιεύουμε επιστολή της Συντονιστικής Επιτροπής Καρπασίας προς τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο Γ΄, με ημερομηνία 11 Ιουλίου 1977. Ο Γενικός Γραμματέας της Επιτροπής Νίκος Φαλάς ενημερώνει τον Κύπριο πρόεδρο για την αποστολή τριμελούς αντιπροσωπείας στο εξωτερικό. Η αντιπροσωπεία θα επισκεφθεί τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, τη Μεγάλη Βρετανία, τη Δυτική Γερμανία και την Ιταλία. Στο επίκεντρο των επαφών της αναμένεται ότι θα τεθούν τα ζητήματα που αφορούν τη διαβίωση των εγκλωβισμένων. Εκφράζεται η ελπίδα ότι η κυβέρνηση θα αναλάβει τα έξοδα μετακίνησης της αποστολής καθώς και τα έξοδα διαμονής της στο εξωτερικό.
Για τον μήνα Αύγουστο στην ενότητα μας «Έγγραφο του μήνα» επιλέξαμε τηλεγράφημα του προεδρεύοντα της Βουλής των Αντιπροσώπων, Τάσσου Παπαδόπουλου, προς αρχηγούς κοινοβουλίων άλλων χωρών με σκοπό την ενημέρωση τους για τα γεγονότα της εισβολής της Τουρκίας στην Κύπρο, στις 20 Ιουλίου 1974.
Προσπάθειες της Επιτροπής Γονέων και Συγγενών Αδηλώτων Αιχμαλώτων και Αγνοουμένων, μέσω συλλογής υπογραφών για την ανεύρεση και απελευθέρωση των αιχμαλώτων και την εξακρίβωση της τύχης των αγνοουμένων, ένα μόλις χρόνο μετά την Τουρκική Εισβολή του 1974”
Για τον Οκτώβριο στην ενότητα μας “Έγγραφο του Μήνα” δημοσιεύουμε ανακοίνωση της Βουλής των Αντιπροσώπων στην οποία διατυπωνόταν η πλήρης υποστήριξη προς τον Γλαύκο Κληρίδη στην ανάληψη και άσκηση καθηκόντων Πρόεδρου της Δημοκρατίας. Ο εκλεγμένος Πρόεδρος Αρχιεπίσκοπος Μακάριος, μετά το πραξικόπημα της Χούντας των Αθηνών στις 15 Ιουλίου του 1974, αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την Κύπρο για αρκετούς μήνες. Κατά τη διάρκεια της τουρκικής εισβολής και μέχρι τις 7 Δεκεμβρίου 1974, καθήκοντα Προέδρου της Δημοκρατίας ασκούσε ο Πρόεδρος της Βουλής Γλαύκος Κληρίδης, όπως προνοεί το Σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Για την ίδια περίοδο, καθήκοντα Προέδρου της Βουλής ασκούσε ο Τάσσος Παπαδόπουλος.
Για τον Νοέμβριο στην ενότητα μας «Έγγραφο του Μήνα», επιλέγουμε ένα έγγραφο που φανερώνει μια κοινωνικοοικονομική διάσταση της εισβολής του 1974. Τον Οκτώβριο του 1974, η Βουλή των Αντιπροσώπων ψήφισε την οριζόντια μείωση των ενοικίων κατά 20% στο πλαίσιο της γενικότερης προσπάθειας αντιμετώπισης των προβλημάτων που προέκυψαν από την τουρκική εισβολή. Ο Κυπριακός Σύνδεσμος Ιδιοκτητών Ακινήτων διαφώνησε με το μέτρο αυτό και αντιπρότεινε με το υπόμνημά του ημερομηνίας 14 Νοεμβρίου 1975, άλλα μέτρα στην Κυβέρνηση. Το ζήτημα των ενοικίων, όπως προέκυψε μετά την εισβολή, ήταν από τα πιο αντιπροσωπευτικά παραδείγματα της σύγκρουσης συμφερόντων μεταξύ εκτοπισμένων και μη εκτοπισμένων.
Για όλο το 2024, η ενότητα μας, «Έγγραφο του Μήνα», ήταν αφιερωμένη στα 50 χρόνια από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, και όλα τα έγγραφα που δημοσιεύτηκαν αφορούσαν διάφορες πτυχές του ζητήματος. Για τον Δεκέμβριο, τον τελευταίο μήνα του χρόνου, επιλέγουμε ένα έγγραφο σχετικό με τους εγκλωβισμένους, με σκοπό την ανάδειξη των νέων πραγματικοτήτων που διαμορφώθηκαν στην Κύπρο μετά την τουρκική εισβολή του 1974. Χριστούγεννα του 1976, παιδιά ζητούν έγκριση για μετάβαση στις κατεχόμενες περιοχές, με σκοπό να περάσουν τις γιορτές με τους εγκλωβισμένους γονείς τους, στα σπίτια τους.